GTAI White Paper

​

Dünyanın İlk Genetik Temelli Nörobiyolojik Eğitim Teknolojisi

Fenotipik Veri Analizi, Genetik Zeka Haritası Oluşturma ve Genetic Passport® Veri Güvenliği Mekanizması

 

Giriş

Genetik Trainer® AI (GTAI), genetik zeka haritalama alanında fenotipten genotipe ters genomik mühendislik yaklaşımına dayalı yenilikçi teknolojisiyle, klasik analiz yöntemlerinden ayrışmaktadır. Bu makalede, GTAI'nin özgün mimarisi, fenotip-genotip analizinde sunduğu avantajlar, veri toplama ve örüntü analizi süreçleri ile tescilli Genetik Trainer® Genetik Zeka Haritası'nın oluşturulması ve tescilli Genetic Passport® veri güvenliği mekanizmasının detayları özetlenecektir.

​

GTAI'nin Özgün Mimari Yapısı

Genetik Trainer® AI (GTAI) teknolojisi, klasik genetik analizlerin ötesine geçerek biyolojik verilerin yapay zeka ile yorumlanması için özel olarak tasarlanmış bir mimariye sahiptir. Sistemin temelinde, fenotipik gözlemlerle elde edilen veriler, ileri düzey örüntü tanıma algoritmalarıyla işlenir. Bu sayede, genetik varyasyonların zekâya olan etkisi, doğrudan gözlemlenebilen özellikler üzerinden analiz edilebilir. GTAI'nin modüler yapısı, farklı genetik veri kaynaklarını entegre edebilmeye ve çok boyutlu analizler yapmaya olanak tanır. GTAI kapsamında geliştirilen derin ağ mimarileri, fenotipik veri ile genetik profil arasındaki ilişkiyi öğrenmek üzere uyarlanmıştır. Örneğin, çok katmanlı yapay sinir ağları fenotip özelliklerini girdiler olarak alıp ara katmanlarda karmaşık ilişkileri temsil eden nöronlar oluşturarak, çıktı katmanında belirli genetik varyantların olasılıklarını hesaplayacak şekilde eğitilmiştir. Modelde, belirli bir fenotipik girdi setinden hedeflenen potansiyel spesifik gen varyantlarının kişide bulunup bulunmama olasılığı hesaplanır. Bu, her bir SNP (single nucleotide polymorphism) için bir sınıflandırma problemi (örneğin bilişsel bir özelliği tanımlayan alelin taşıyıcısı mı değil mi) olarak ele alınabilir. Milyonlarca potansiyel SNP (single nucleotide polymorphism) arasından, model eğitiminde öncelikle fenotiplerle en güçlü ilişki gösteren ve bilimsel literatürde önemli olduğu bilinen belirli SNP panellerine odaklanılmıştır. Fenotipik gözlemlerle elde edilen veriler, ileri düzey örüntü tanıma algoritmalarıyla işlenir. Böylece genetik varyasyonların zekâya olan etkisi, doğrudan gözlemlenebilen özellikler üzerinden analiz edilir. GTAI sisteminde fenotip cevapları, tek başına karar verici girdiler değildir. Model, her kullanıcıyı yalnızca cevap seti üzerinden değil; cevapların bağlamsal dizilimi, etkileşim sırası, bilişsel yük altındaki tercih kaymaları ve talep örüntüleri üzerinden değerlendirir. Bu ikincil sinyaller, erken katmanlarda davranışsal ayrıştırma, geç katmanlarda ise biyolojik anlam yoğunlaştırma amacıyla kullanılır. Bu sayede, yüzeyde benzer görünen fenotip profilleri, sistem içinde farklı biyolojik ve bilişsel yönlendirme yollarına ayrılabilir ve sistem içinde aynı biyolojik vektöre düşmeyebilir. Bu durum, GTAI’nin statik bir tahmin motoru değil; katmanlı, adaptif ve bağlama duyarlı bir biyolojik anlam çıkarım sistemi olarak tasarlanmasının doğal sonucudur. Bu yapı, hem genetik hem de çevresel etkilerin doğrusal olmayan etkileşimlerini hesaba katarak, tekil gen–tekil özellik yaklaşımının ötesine geçer. GTAI’nin çekirdek genetik eşleştirme alanı, tescilli ve maskelenmiş bir yapıda olup, sistem performansı bu alanın bütüncül korelasyon yapısına dayanmaktadır.

​

Fenotipten Genotipe Dayalı Yaklaşımın Klasik Genetik Analizlerden Farkları

Klasik genetik analizlerde biyolojik örneklerden elde edilen genotip verileri doğrudan incelenir ve fenotipik özelliklerle ilişkisi istatistiksel modellerle değerlendirilir. GTAI ise, biyolojik örnek yerine fenotipik verileri kullanır; bireylerin gözlemlenebilir davranışları, bilişsel performansları ve çevresel etkileşimleri derinlemesine analiz edilir. Ardından, elde edilen örüntüler genotip bilgileriyle eşleştirilerek, zekâya etki eden genetik mekanizmalar daha hassas şekilde haritalanır. Bu yaklaşım, genetik varyasyonların karmaşık etkilerini ve çevresel faktörlerle olan etkileşimlerini daha isabetli biçimde ortaya koyar.

​

Fenotipik Veri Toplama ve Örüntü Analizi

GTAI, kullanıcıdan elde edilen verileri basit cevaplar veya tekil skorlar olarak değil, davranışsal ve bilişsel örüntüler (patterns) olarak ele alır. Sistem; dikkat, hafıza, öğrenme hızı, motivasyon yapısı ve bilişsel yük toleransı gibi alanlarda oluşan örüntüleri analiz eder.

Bu fenotipik sinyaller;

• yaş ve gelişim evresi,

• öğrenme davranışları,

• problem çözme yaklaşımları,

• zihinsel dayanıklılık ve odaklanma dinamikleri

gibi çok boyutlu parametrelerden oluşur.

 

Örüntü Analizi ve Modelleme

Fenotipik verilerin işlenmesinde GTAI'nin en güçlü yanlarından biri, gelişmiş örüntü analizi algoritmalarıdır. Makine öğrenimi ve derin öğrenme teknikleriyle, verilerdeki karmaşık ilişkiler ve tekrar eden motifler ortaya çıkarılır. Bu örüntüler, bireylerin genetik arka planlarıyla karşılaştırılarak zekâya etki eden genetik kombinasyonlar belirlenir. GTAI'nin örüntü analizi modülleri, çoklu veri tipleriyle çalışabilme ve adaptif öğrenme kabiliyeti sayesinde, sürekli kendini güncelleyebilen bir sistem sunar.

​

Genetik Zeka Haritasının Oluşturulması

Elde edilen fenotipik örüntüler, zeka, bilişsel performans, yürütücü fonksiyonlar, dikkat ve hafıza ile ilişkisi bilimsel olarak gösterilmiş genetik bölge ve varyant kümeleriyle yüksek seviyede eşleştirilir.

Bu süreç sonunda, bireye özgü bir:

Genetik Zeka Haritası (Genetic Intelligence Map)

oluşturulur.

Bu harita;

• tek bir zeka türünü değil,

• çok boyutlu bir bilişsel potansiyel profilini
  yansıtır.

Genetik Zeka Haritası; analitik düşünme, sözel işlemleme, görsel–uzamsal algı, hafıza türleri, dikkat dinamikleri ve öğrenme eğilimlerini birlikte değerlendirir.

​

GENETIC PASSPORT®: Biyolojik Verinin Güvenli Taşıyıcısı

GTAI’de üretilen biyolojik ve bilişsel anlamlandırma, açık veya ham veri olarak hiçbir zaman işlenmez ya da saklanmaz. Bunun yerine bu bilgiler, soyutlanmış, anonimleştirilmiş ve şifrelenmiş bir veri yapısına dönüştürülür.

Bu yapı, Genetic Passport® olarak adlandırılan tescilli bir sistemdir.

Genetic Passport® temel işlevleri:

• Biyolojik anlamı şifreli şekilde taşımak

• Yetkisiz erişimi engellemek

• Kullanıcının erişim ve analiz derinliğini belirlemek

Yapay zekâ sistemi, genetik veya biyolojik verinin kendisini değil; Genetic Passport® içinde tanımlanmış biyolojik anlam vektörlerini okur.

​

Güvenlik, Gizlilik ve Fikri Mülkiyet

GTAI mimarisi;

• Kullanıcının kimlik bilgisini istemez

• Doğrudan eşleştirilebilir biyolojik bilgi tutmaz,

• Tescilli Genetic Passport® çok katmanlı şifreleme ve erişim kontrolü uygular.

• Sistem sadece Genetic Passpor®'la oturum açıldığında çalışır

• Oturum kapatıldığında hiç bir veri hafızada kamaz ve kaydedilmez

Bu yapı sayesinde:

• Kullanıcı mahremiyeti,

• Veri güvenliği,

• Genetic Trainer®’a ait fikrî mülkiyet

aynı anda korunur.

 

Sonuç

GTAI, klasik genetik analiz yaklaşımlarının ötesine geçerek, fenotipten genotipe ters mühendislik prensibiyle çalışan, genetik zeka haritalama yaklaşımı, klasik genetik analizlerin ötesinde daha kapsamlı ve kişiselleştirilmiş sonuçlar sunmaktadır. Bu sistem, eğitimi biyolojiyle uyumlu hâle getirmeyi amaçlayan, bilimsel temelli, teknolojik ve tescilli bir çözümdür. Fenotipik veri toplama, örüntü analizi ve Genetic Passport® ile veri güvenliği süreçleri, hem bilimsel araştırmalar hem de eğitim uygulamaları için önemli avantajlar sağlamaktadır.

Telif Tescil No: 2026/17064

​

​